Blog > Komentarze do wpisu
Analiza treści dotycząca kwestii związanych z macierzyństwem na łamach czasopisma Wysokie Obcasy - część I
Naszym celem jest zbadanie, w jaki sposób w czasopiśmie kobiecym o profilu raczej feministycznym (w porównaniu z innymi popularnymi czasopismami kobiecymi w Polsce) porusza się kwestie macierzyństwa. Zamierzamy dowiedzieć się, które aspekty macierzyństwa są podejmowane, i w jakim kontekście występują. Interesują nas również wszystkie problemy/zagadnienia, które są marginalizowane lub pomijane. Pozwoli nam to zrozumieć, w jaki sposób medium Wysokie Obcasy próbuje konstruować wizję macierzyństwa jednocześnie odpowiadając na oczekiwania odbiorców (jak każde pismo ma ono określony profil odbiorców/adresatów/czytelników). Pomoże nam to również prześledzić fragment rzeczywistości społecznej, w którym widoczne są współcześnie panujące tendencje w sposobie postrzegania macierzyństwa.

      • Główne pytanie problemowe i pytania szczegółowe. Określenie płaszczyzn badania.

1) Jak przedstawia się kwestie związane z macierzyństwem?

a) Jakie perspektywy przyjmuje się w prezentowaniu macierzyństwa (matki czy dziecka)?

* Czyj punkt widzenia przyjmowany jest najczęściej?

b) Jakie problemy porusza się w związku z macierzyństwem (emocje, praca zawodowa, ciało itd.)?

c) Jakie zagadnienia porusza się w związku z różnymi etapami macierzyństwa? (ciąża, poród, wychowanie)?

- Czy porusza się kwestię emocji w czasie ciąży?

- Czy porusza się kwestię zdrowia matki po urodzeniu dziecka np. temat depresji poporodowej?

- Czy porusza się kwestię medykalizacji porodu?

2) Jakie kwestie związane z macierzyństwem są pomijane lub marginalizowane?

Badana jest głównie treść, forma tylko jako wizualizacja pewnych treści (ukazywanie kobiet ciężarnych, prezentowanie ciała matek i córek, mody dla ciężarnych, itp.)

Hipotezy:

  1. Kwestie emocji kobiety w czasie ciąży wysuwane są na pierwszy plan.

  2. Najczęściej opisywany jest stan zdrowia matek po urodzeniu dziecka – w szczególności porusza się temat depresji poporodowej.

  • Operacjonalizacja stosowanych pojęć

Zajmujemy się macierzyństwem w różnych przedziałach czasowych. Są to: ciąża, poród i wychowanie. Pod pojęciem macierzyństwa rozumiemy okres w życiu kobiety obejmujący ciążę, moment porodu oraz dalszy okres poporodowy związany z szeroko rozumianym wychowaniem, tj. zarówno relację z dzieckiem jak i wszelkie kwestie, jakie wiążą się z posiadaniem dziecka bądź wynikają bezpośrednio z ciąży lub/i porodu. Do kwestii macierzyństwa zaliczamy również problem bezpłodności lub utrzymania ciąży.

Medykalizacja porodu – przejęcie przez lekarzy całkowitej kontroli nad porodami, podchodzenie do porodu, jak do choroby (sprzęt medyczny, leki, szpitalne łóżko).

    • Charakterystyka materiału badawczego

      • Dobór próby i uzasadnienie

Wysokie Obcasy stanowią sobotni dodatek do dziennika ogólnopolskiego Gazeta Wyborcza od 3 kwietnia 1999. Na przestrzeni 11 lat profil tygodnika określały następujące główne działy: Portrety, Moda, Zdrowie i Uroda, Styl życia, Kultura, Kuchnia, Psychologia, Wychowanie, Seks.

Jest to czasopismo o szerokim spektrum podejmowanych tematów, jednak zawartość w dużej mierze koncentruje się na sprawach dotyczących kobiet. „Modelową czytelniczką” jest kobieta z wyższym wykształceniem, która nie boi się dyskusji na trudne tematy, przyjmuje postawę raczej aktywną niż bierną w stosunku do swojego życia. W tym kontekście macierzyństwo nie jawi się wyłącznie jako „błogosławieństwo”, ale porusza się też wiele problemów z nim związanych.

Jednostką analizy jest fragment tekstu lub obraz – przekaz wizualny (komiks/fotografia) istotny ze względów badawczych.

Badaniem objęte zostały całe czasopisma (wszelkiego rodzaju przekazy: wywiady reportaże, fotoreportaże, felietony, listy czytelników itp. oraz ilustracje i zdjęcia – za wyjątkiem treści reklamowych) wydane w przedziale czasowym od 2005 do 2010 roku. Kierowałyśmy się zasadą dostępności poszczególnych numerów czasopisma – od kilku do kilkudziesięciu z każdego roku. Spośród wstępnie wyselekcjonowanych 50 numerów, ostatecznie przeanalizowałyśmy 34 wydania, ponieważ wykluczone zostały te przekazy, w których interesujące nas zagadnienie było marginalne.

Teksty analizowane były głównie według tytułów, jeśli zawierały one słowa związane z macierzyństwem, tj. przede wszystkim: matka, ciąża, dziecko, córka, syn, poród, macierzyństwo, były wybierane. Pod uwagę brane były również te treści, które w toku głębszego studiowania okazały się poruszać w sposób istotny kwestię macierzyństwa i nie był to wątek poboczny tekstu, natomiast sam tytuł nie dostarczał wiadomości, jaki jest sens całego przekazu. Zdjęcia analizowane były głównie pod kątem przedstawiania kobiet w ciąży, jak również obrazowania relacji między matkami i ich dziećmi. Odrzucone zostały wszystkie te materiały, w których kwestia macierzyństwa nie stanowiła tematu globalnego danego tekstu. Odrzucono także aspekty dotyczące rodzicielstwa – gdzie nie było wyraźnego rozróżnienia rodziców na matki i ojców. Nie brano również pod uwagę listów ojców, którzy opisywali swoje relacje z dziećmi lub byli zafascynowani uczestnictwem w porodzie, ale nie przedstawiali odczuć, ani perspektywy swoich żon w stosunku do zaistniałej sytuacji.

Malwina Kępińska, Laura Muchowiecka, Natalia Polańska, Agnieszka Zawadzka

luty-czerwiec 2010, UŁ

 

poniedziałek, 16 sierpnia 2010, socjogender
Pamiętaj! Jeśli korzystasz z naszych tekstów pisząc własny, nie zapomnij o podaniu w swojej bibliografii i przypisach autora naszego tekstu oraz źródła - linka do artykułu.